Şinasi Kara
İran-Amerika Savaşı kurulu düzeni sarstı. Yeni bir dünya düzeninin kurulması gereğine vesile oldu. Uluslararası toplum, yeni düzenin nasıl olması gerektiğini tartışıyor.
1. Mevcut düzen, ikinci dünya savaşından sonra Birleşmiş Milletler Şartı ile kuruldu. Bu düzende, savaşı kazanan beş ülkenin sözü geçiyor. Birleşmiş Milletlerin aldığı kararları ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa veto ediyor. Uluslararası hukuk, beş ülkenin çıkarına aykırı işleyemiyor.
İlk karşı çıkan Türkiye oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan ”Dünya beşten büyüktür” diyor. Bu söyleme, beş ülke dışında tüm ülkeler sıcak bakıyor.
Kurulacak yeni dünya düzeninde, hiç bir ülkeye veto hakkı tanınmayacaktır. Birleşmiş Milletlerin alacağı kararlar Uluslararası Hukukun temelini oluşturacaktır.
2. Daha savaş bitmeden, 1944 yılında, Bretton Woods Para Anlaşması ile ABD’nin parası DOLAR, uluslararası rezerv para olarak kabul edilmişti. Başlangıçta dolar karşılığında altın vardı. 35 dolar bir ons altın garantisi, 1971 yılında kaldırıldı. Dolar kağıt paraya dönüştü.
Doları ayakta tutmak için 1973 yılında Petro-Dolar düzeni kuruldu. Petro-Dolar, dünyayı rahatsız ediyor. Savaşlara neden oluyor. Savaşların ortadan kalkması için Petro-Dolar Sisteminin yıkılması gerekiyor.
Bu konuda ilk hamleyi Çin yaptı. 2012 yılında Çin Devlet Başkan ”Ulusal paralar, ulusal para politikalarından etkileniyor. Değeri değişmeyen, uluslararası paraya ihtiyaç var” diye beyanatta bulundu. 2016 yılında, Çin parası Remninbi SDR (Özel Çekme Hakları=IMF Parası) sepetine alınarak Çin’in sesi kesildi.
ABD cari açık ve bütçe açığı veriyor. Açıklar dolar ile ödeniyor. Dolar değer kaybediyor. Çin’in iddia ettiği gibi ”ulusal para dolar, ulusal para politikalarından etkileniyor”.
Yeni dünya düzeninde, değeri değişmeyen uluslararası geçerli bir paraya ihtiyaç olacaktır. Altın ya da gümüş baz alınabilir.
3. Uluslararası Hukuk Nasıl Uygulanacak?
Kurulacak olan Yeni Dünya Düzeninde, en önemli sorun budur. Hukuk kuralı, müeyyidesi olan kurallardır. Müeyyide yoksa, hukuk da yoktur. Birleşmiş Milletler GÜVENLİK KONSEYİ bu soruna cevap üretemedi. Savaşlar önlenemiyor.
Yeni dünya düzeninde, uluslararası hukuku uygulayacak bir kuruma ihtiyaç var. Bu ihtiyaç ekonomik yaptırımlar ile başlatılabilir. Siyasi yalnızlaştırma metod olarak kullanılabilir.
Nitekim, şimdiden doğal hukukun YALNIZLAŞTIRMA KURALI işliyor. ABD yalnızlaşma metoduna maruz kaldı. Nato’daki müttefikleri dahi Amerika’yı İran konusunda yalnız bıraktı. Amerika yalnız kalmanın sıkıntısını yaşıyor.
