Şinasi Kara
Uluslararası Politika çıkar ilişkisin dayanır.
”Uygulanan Politikadan kimin ekonomik çıkarı var” sorusuna cevap olayı anlamamıza ışık tutar.
İran Hürmüz Boğazını kapattı. Yetmedi, ABD Başkanı D.Trump da kapattı. Çifte kapatma Hürmüz Boğazını çalışamaz hale getirdi.
Dünya petrolünün yüzde 20 si Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor. Sadece petrol değil, enerjiye bağlı olarak üretilen Azotlu Gübre, Polietilen, Helyum Gazı ve LNG Hürmüz üzerinden dünyaya dağılıyor.
İran’ın Hürmüz Boğazını kapatmasının gerisinde, siyasi amaç var. Petrol ve diğer ürünlerin arzındaki azalma fiyatları artıracak. Fiyat artışından rahatsız olan ABD Halkı, Başkan Trump’ı anlaşmaya zorlayacak. İran eli güçlü olarak masaya oturacak.
Amerika, Hürmüz Boğazını neden kapatıyor?
Amerikan politikası tamamen ekonomik amaç taşıyor. Petrol akışı durunca, petrol ve gaz fiyatları artacak. Nitekim, Petrolün varili 60 dolardan 120 dolara çıktı. Gaz fiyatları arttı. Gübre fiyatı üçe katladı….
Petrol ve gazdan en çok ABD kazanç elde ediyor. ABD, Venezüela petrolüne el koydu. ABD petrol şirketleri bayram ediyor. Amerika, Avrupa’ya ve bize pahalı gaz satıyor. Kanada’dan tankerler ile pahalı petrol Japonya ve Güney Kore’ye taşınıyor. Hürmüz Boğazı kapalı kaldığı sürece, kazanan Kuzey Amerika oluyor.
Gübre fiyatlarındaki artış, tarımsal ürünler üretiminde daralmaya neden olacak. Ancak, Meksika-ABD ve Kanada’nın toprakları gıda üretimine uygun ve dekar başına verim Asya ve Avrupa’ya göre çok yüksek. Çin ve Hindistan mecburen Kuzey Amerika ülkelerinden temel gıda maddelerini satın almak zorunda kalacak. Hürmüz Kapalı kaldığı sürece, Kuzey Amerika para kazanıyor.
Helyum Gazı, Çip üretiminde kullanılıyor. Çip, elektronik sanayinin ham maddesi en çok Tayvan’da üretiliyor. Amerika pahalıya ürettiği Helyum gazını Tayvan’a satıyor ve para kazanıyor.
Hürmüz Boğazının kapalı kalması, petrole dayalı Asya ekonomilerini zora soktu. Çin, Güney Kore ve Japonya’da maliyetler yükseldi. ABD ekonomisi rekabet gücü kazanıyor.
İran’ın arkasında Rusya vardı. Bir parmak bal onun ağzına da çalındı. Gaz ve Petrol satış ambargosu kalktı.
Hürmüz Boğazının kapanmasından Rusya para kazanıyor.
Sonuç;
Timsah göz yaşlarına bakmayınız. Hürmüz Boğazının kapanmasından para kazanan ülkeler, barış gelsin istemez. Ekonomik kazanç elde edenlerin başında Amerika var. Hürmüz bahane, politika şahane. Amerika barış istemiyor.
