Şinasi Kara
Gümüşün önemi Roma İmparatorluğu döneminde ortaya çıktı. Romalılar, Gümüş’ün hijyen özelliğini öğrenmişlerdi. Gümüşte bekletilen su, askerlerin yaralarını çabuk iyileştiriyordu. Savaşlarda çok fazla yaralı olduğu için, Roma gümüş biriktiriyor ve gümüşten para basıyordu.
Gümüşün hijyen özelliğini Papazlar da öğrenmişti. Veba Salgını sırasında Papa gümüş kaplarda pişmeyen yemeği yemiyor. Papazlar da onu taklit ediyordu. Milyonlarca insan Veba Salgını yüzünde ölüyordu. Çok geçmeden aristokratlar da sırrı öğrendiler. Gümüş değer kazanmaya başladı.
Değer kazanan metalden para basılır. Avrupa’da, gümüşten para basılmaya başlandı. Osmanlı, Selçuklunun gümüş paralarını kullanıyordu. Osman Gazi 0,68 gram gümüş içeren para bastırdı. Daha sonradan basılan akçelerin gramında değişiklikler olmuştur.
Saf gümüşün iletken özelliği çok yüksek. Saf gümüş elektrik ve elektronik sanayinde kullanılıyor. Güneş panelleri, uydular, bilgisayarlar, uçak ve füze üretiminde saf gümüş gerekli malzeme. En çok elektrikli otomobil sanayinde kullanılıyor. Gümüşden üretilen piller, 9 dakikada şarj oluyor.
Ancak, gümüşü saflaştırmak sorun. Her ülke yapamıyor. Çin bu konuda uzmanlaşmış. Meksika’da üretilen ham gümüş Çin’e geliyor ve Çin’de saflaşıyor.
Çin saf gümüşün önemini fark etmiş. Elektrikli arabalarda teknik üstünlüğünü korumak için saf gümüş ticaretine, 2025 yılı başından itibaren müdahale etmeye başladı. 2025 yılı başında gramı 34 lira olan gümüş, yıl sonunda 99 liraya ulaştı.
Gümüşün bir özelliği var. Tükeniyor. Her füze atılışında, her kamikaze dron atılışında, her uzaya satailt gönderilişinde gümüş miktarı azalıyor. Otomotiv sanayinde geri dönüşüm için 20 yıl gerekiyor. Çağımız gümüş çağı. İleri teknoloji gümüş olmadan olmuyor. Talepteki artışa, üretim yetmiyor.
Dün akşam Çin, saf gümüşü ”stratejik ürün ilan” etti. 1 Ocak 2026 Perşembe gününden itibaren ”yeni kısıtlamalar uygulanması” bekleniyor. Kısıtlamalar uygulandığı taktirde, fiyata artış yönünde etkisi olur. Zira, Çin kadar düşük maliyet ile gümüşü saflaştıran ülke yok. Maliyetletdeki artış fiyatlara yansıyacaktır.
2026’nın gümüş yılı olması bekleniyor.
