Şinasi kara
Kağıt para, kağıttan kuledir. Gün gelir, kağıt değeri ile eşitlenir. Dolar kağıt paradır. Altın ya da kıymetli maden karşılığı yok. Buna rağmen ”para olarak” kabul diliyor.
Her ekonomide, üretimin yapılması ve tüketimin gerçekleşmesi için paraya ihtiyaç vardır. Miktarını ekonomik büyüklük tayin eder. Dönüşüm hızının da etkisi vardır. Ekonomik büyüklüğün talep ettiği paranın kağıt ya da altın olması sonucu değiştirmez.
Formül şudur. (Adına, Fisher Formülü deniliyor).
PT=MV dir.
P fiyatları. T mal ve hizmetleri. M para miktarını. V paranın dönüşüm hızını temsil eder. PT= P(a+b+c+…n) açık yazılabilir. Parantez içi üretilen mal ve hizmetleri temsil eder. Bu açıdan bakıldığında PT= Ulusal hasıladır.
Matematik, Para Miktarını yani M’yi tayin eden ekonomik gücün, ulusal hasıla olduğunu gösteriyor.
Sonuç;
Paranın altın ya da gümüş olması gerekmez. Üretimin yapılması ve tüketimin gerçekleşmesi için kağıttan para olabilir. Para altın dahi olsa, ekonominin talep ettiğinden daha çok olursa değeri düşer. Nitekim 16. Yüzyılda, İspanyollar Amerika’dan altınları İspanyaya getirince, altın para miktarı artmış ve enflasyon meydana gelmiştir.
Kağıt para dolar, şimdilik ABD ekonomisinin gücünü kullanıyor. Ancak, ABD ekonomisinin talep ettiği para miktarından daha çok piyasaya dolar sürüldü. Bu nedenle dolar değer kaybediyor.
