Şinasi Kara
Ekonomide TEKELLEŞME eğilimi vardır.
Nedeni, rekabetin karları azaltmasından kaynaklanıyor.
Tekelleşme eğilimini ilk fark eden ekonomist KARL MARKS olmuştur.
Ona göre “ büyük şirketler küçük işletmeleri satın alacak, konusunda tekel kuracaktır”
Rekabete dayalı serbest piyasa ekonomisi, sermaye ve emek israfını yok eder. Tüketicinin maksimum fayda elde etmesini sağlar.
Tekel tam zıttıdır.
Kaynak israfı yaratır.
İsrafını fiyat yoluyla tüketiciye aktarır.
Refah azalmasına neden olur.
Tekel kuran şirketin önemli bir özelliği daha var.
Ekonomi ile yetinmiyor.
Siyasi güç kazanıyor.
Tarihi örnek Hindistan’da yaşanmıştır.
1600 yılında, ticaret yapmak amacıyla Hindsitana giden İngilizler EAST INDIAN CO. adında şirket kurdular. Şirket kısa zamanda Hindistandaki ticareti ele geçirdi ve tekel oluşturdu. Tekel kuran East Indian Company 1757 yılında siyasi güç kazandı. 1858 yılında BABÜR İMPARATORLUĞUNA son verdi.
Ekonomik ve siyasi kuralı, Türkiye’de TARİKATLAR uyguluyor.
Önce ekonomik güç kazanıyorlar.
Ekonomik gücü maksimum kılmak için konularında tekelleşme başlıyor.
Nakliye işinde belli tarikatın başarılı olması tekel gücü kazanmasından geliyor.
Gıda ve pazarlama sektöründe tekelleşme var.
Belli bir sektörü hedef alan tarikat, başkalarının yaşamasına izin vermiyor.
Ekonomideki tekelleşme, bir süre sonra siyasi mahiyet kazanacaktır.
Yaşadığımız örnek FETO tarikatıdır.
Feto gitti. Yerini başka tarikatlar dolduruyor. Çünkü, Türk Milletindeki tarikat geleneği çok eskidir.
Örneğin, Nakşibendi tarikatının kuruluşu OSMANLIDAN daha eskidir.
Osmanlı yıkıldı, NAKŞİBENDİ tarikatı yaşıyor.
Yaşamasının nedeni, ekonomik temeli olmasından kaynaklanıyor.
Kuraldır.
Ekonomik tabanı olmayan hiç bir kurum yaşayamaz.
Sonuç;
Tarikat batağından kurtulmak isteyen Türkiye, tarikatların yaşamasına dayanak teşkil eden ekonomik tabanı ortadan kaldırmak zorundadır. Bunun için “tarikatlar ticaret yapamaz, ticari işletme kuramaz, ekonomik değer taşıyan varlığa sahip olamaz” kuralı konulmalıdır.
