Türkiye’nin önemli muz üretim merkezlerinden Manavgat’ta üreticiler, seradan kilogramı 30 TL’ye çıkan birinci kalite muzun market ve pazar tezgahlarında 80 ila 120 TL arasında satılmasına tepki gösterdi. Üreticiler, aradaki büyük fiyat farkının ne çiftçiye ne de tüketiciye fayda sağladığını belirterek, kazananın yalnızca aracı ve tüccarlar olduğunu savundu.
Artan gübre, ilaç, işçilik ve enerji maliyetleri altında üretim yapmaya çalışan muz çiftçileri, ürünlerinin gerçek değerini bulamadığını ifade ediyor. Serada kilogramı 30 TL’ye kadar düşen birinci kalite muzun, tüketiciye üç-dört katı fiyatla ulaştığını belirten üreticiler, bu durumun hem üreticiyi mağdur ettiğini hem de vatandaşın pahalı meyve tüketmek zorunda kaldığını dile getirdi.
Üreticiler, piyasada bazı tüccarların “talep yok” gerekçesiyle fiyatları bilinçli olarak aşağı çektiğini öne sürüyor. Çiftçiler, “Bizden 30 TL’ye alınan muzun markette 100 TL’ye satıldığını görüyoruz. Eğer ürün gerçekten ucuzladıysa bunun vatandaşa da yansıması gerekir. Ancak ne üretici kazanabiliyor ne de tüketici uygun fiyata muz yiyebiliyor” diyerek duruma tepki gösterdi.
Muz üreticileri, yalnızca birinci kalite ürünlerde değil, hasadın diğer kalemlerinde de benzer bir tablo yaşandığını belirtiyor. Hevenklerin alt taraklarında yer alan muzların kilogramının 15 TL’ye kadar düştüğünü ifade eden üreticiler, bu ürünlerin de market ve pazarlarda yine 80-120 TL bandında satışa sunulduğunu kaydetti.
Özellikle yaz aylarında meyve çeşitliliğinin artmasıyla bahçedeki muz fiyatlarının düştüğünü belirten tedarikçilere karşı çıkan üreticiler ise, “Meyve bolluğu bahanesiyle bizden düşük fiyata ürün alınıyor. Ancak tezgahlardaki fiyatlar mevsim öncesinde de sonrasında da neredeyse değişmiyor” görüşünü dile getirdi.
Uzmanlar, tarım ürünlerinde üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasının büyümesinin hem tarımsal üretimi olumsuz etkilediğini hem de vatandaşın alım gücünü düşürdüğünü belirtiyor. Üreticiler ise çözüm olarak denetimlerin artırılmasını, aracı maliyetlerinin şeffaf şekilde ortaya konulmasını ve üreticiden tüketiciye doğrudan satış modellerinin desteklenmesini istiyor.
Manavgatlı muz üreticileri, emeğin karşılığının alınabildiği, tüketicinin de uygun fiyatla yerli muz tüketebildiği daha adil bir piyasa yapısının oluşturulmasını istiyor.
Ayşegül Ada Şenbaş / Haber
